Νέο Κεφάλαιο στη Στρατηγική Συνεργασία Αζερμπαϊτζάν-Καζακστάν: Πέρα από το Πετρέλαιο και το Φυσικό Αέριο
Ακόμα και αν το θεμέλιο των διμερών σχέσεων του Αζερμπαϊτζάν και του Καζακστάν βασίζεται στη συνεργασία στον τομέα της ενέργειας, πρόσφατες γεωπολιτικές περιφερειακές εξελίξεις έχουν ωθήσει και τις δύο χώρες να επεκτείνουν τις σχέσεις τους και να θέσουν νέους στρατηγικούς στόχους πέρα από την παραδοσιακή συνεργασία στον τομέα του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.Το Αζερμπαϊτζάν και το Καζακστάν συμμερίζονται παρόμοιες οικονομικές προοπτικές και στόχους που στοχεύουν στην αυξημένη ανάπτυξη και διαφοροποίηση των ενδοχώρακων αγορών που εξαρτώνται από τους υδρογονάνθρακες. Και οι δύο χώρες έχουν επεκτείνει τις οικονομικές τους στρατηγικές μεταβαίνοντας από τον τομέα του πετρελαίου και του φυσικού αερίου στη γεωργία και το εμπόριο στη διμερή συνεργασία.
Το Μετακαυστήριο Διεθνούς Μεταφοράς του Καζακστάν (TITR), γνωστό και ως Μέση Διαδρομή, έχει κερδίσει σημαντική προσοχή και σημασία ανάμεσα στη σύγκρουση Ρωσίας-Ουκρανίας. Το TITR θεωρείται μια εφικτή εναλλακτική λύση στις παραδοσιακές διαδρομές μεταξύ Ευρώπης και Κίνας και παρέχει στην Ευρώπη πρόσβαση στις αναπτυσσόμενες αγορές της Κεντρικής Ασίας και της περιοχής του Καυκάσου. Το Αζερμπαϊτζάν και το Καζακστάν συνειδητοποιούν επίσης τη δυναμική που φέρει η Μέση Διαδρομή και ενδιαφέρονται να χρησιμοποιήσουν μια τέτοια ευκαιρία για ταυτόχρονα να ενισχύσουν τις δικές τους οικονομίες και περιφερειακούς δεσμούς.
Το Αζερμπαϊτζάν και το Καζακστάν βλέπουν την επαναστροφή από τον τομέα του πετρελαίου και του φυσικού αερίου σε άλλους οικονομικούς κλάδους ως έναν τρόπο να ενισχύσουν όχι μόνο την οικονομική ασφάλεια των ενδοχώρακων αγορών, αλλά και αυτή της ευρύτερης περιοχής του Κασπίου. Η διαφοροποιημένη διμερής σχέση μεταξύ αυτών των δύο χωρών μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένη περιφερειακή επιρροή και οικονομική κυριαρχία. Η ενισχυμένη εταιρική σχέση Αζερμπαϊτζάν-Καζακστάν αντιπροσωπεύει ένα σημαντικό σύνδεσμο μεταξύ του Νότιου Καυκάσου και της Κεντρικής Ασίας. Αυτές οι δύο περιοχές έχουν αγωνιστεί να διατηρήσουν την απαραίτητη περιφερειακή συνδεσιμότητα από την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης. Ωστόσο, ανάμεσα στον πόλεμο στην Ουκρανία, τις αυξανόμενες εντάσεις μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας και τις σημαντικές γεωπολιτικές μετατοπίσεις στη Μέση Ανατολή, έχουν συμβάλει στην αυξημένη συνοχή μεταξύ Νότιου Καυκάσου και Κεντρικής Ασίας. Το Αζερμπαϊτζάν και το Καζακστάν έχουν παραμείνει οι δύο κορυφαίες χώρες όσον αφορά την προώθηση και την υλοποίηση ενεργών περιφερειακών εξωτερικών πολιτικών με σκοπό την ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας και παραγωγικότητας.
Αν και η ενέργεια παραμένει κλειδί για τη διμερή συνεργασία του Αζερμπαϊτζάν και του Καζακστάν, οι μη-υδρογονάνθρακες σχέσεις έχουν κερδίσει μεγαλύτερη προσοχή και στις δύο χώρες πρόσφατα. Το Μπακού και η Αστάνα ενδιαφέρονται να χρησιμοποιήσουν την τρέχουσα γεωπολιτική ευκαιρία για να ενισχύσουν και να εμπλουτίσουν τη διμερή συνεργασία τους. Και οι δύο χώρες εξακριβώνουν ακόμα την ενέργεια ως μια αξιόλογη βάση της εταιρικής τους σχέσης και συνεχίζουν να επεκτείνουν τη συνεργασία τους στο εμπόριο πετρελαίου και φυσικού αερίου. Και οι δύο χώρες εξετάζουν το δυναμικό για αύξηση του όγκου μετάβασης ενέργειας.
Το 2023, η SOCAR, η κρατική εθνική εταιρεία πετρελαίου και φυσικού αερίου του Αζερμπαϊτζάν, και η κρατική ενεργειακή εταιρεία του Καζακστάν KazMunayGas υπέγραψαν μια συμφωνία που επιτρέπει τη διέλευση 1,5 εκατομμύριων τόνων πετρελαίου ετησίως από το Καζακστάν μέσω του αγωγού Baku-Tbilisi-Ceyhan (BTC). Παρόλο που επί του παρόντος δεν λειτουργεί, το αγωγός Baku-Supsa εξετάζεται επίσης στις διπλωματικές συνομιλίες Αζερμπαϊτζάν-Καζακστάν για τη μελλοντική σημαντική μεταφορά πετρελαίου από το Καζακστάν.
Ωστόσο, το Αζερμπαϊτζάν και το Καζακστάν θέλουν να ακολουθήσουν παγκόσμιες τάσεις που υπογραμμίζουν την απόσταση από τον τομέα του πετρελαίου και του φυσικού αερίου και προτίμηση σε εναλλακτικές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και πράσινες τεχνολογίες. Για να ικανοποιήσουν μια τέτοια τάση, και οι δύο χώρες πρέπει να αρχίσουν να διαφοροποιούν τις οικονομίες τους με έναν πιο συνολικό τρόπο. Ωστόσο, η αντικατάσταση των οικονομιών που βασίζονται σε υδρογονάνθρακες ενδέχεται να μην είναι δυνατή στο άμεσο μέλλον, λόγω των κερδοφόρων εσόδων και της ανάγκης για σημαντικές επενδύσεις και χρηματοδοτική υποστήριξη για την αναμόρφωση των υφιστάμενων ενεργειακών αγορών και διαύλων παραγωγής ενέργειας. Επιπλέον, ο τομέας του πετρελαίου και του φυσικού αερίου παρέχει σημαντική επιρροή στις δύο χώρες, ειδικά με δεδομένη την τρέχουσα γεωπολιτική κατάσταση και τις κυρώσεις στις ρωσικές εξαγωγές ενέργειας. Η Ευρώπη ελπίζει σε εναλλακτικούς προμηθευτές ενέργειας και διαδρομές εισαγωγών, ενώ αναπτύσσει τις
